Sualtı AraÅŸtırmaları DerneÄŸi(SAD)’nin sualtı yaÅŸamını korunmasına yönelik çalışması “Boncuk Koyu Kum Köpekbalığı Koruma ve Gözlem Sisteminin Kurulması Projesi” 2006 yılında baÅŸladı. Bu proje neydi ve bugünlere nasıl geldi?

 

Önce kendimize bir soru sorarak baslamak gerekiyor: “Yüzyıllardır beraber yasadıkları hayvanlara bile zalimce eziyet etmekten çekinmeyen insanlar, belki hiç görmeyecekleri ve dokunamayacakları hayvanları koruyabilir mi, ya da korumalı mıdır? Ãœstelik bu hayvan köpekbalığı olursa tepkiniz ne olur, korunması asıl gereken biz miyiz?”

Köpekbalıkları ne yazık ki kamuoyunda tehlikeli ve kaçınılması gereken canlılar olarak tanınır. Ama bildiğimizi sandığımız birçok sey gibi aslında bu bilgi de gerçekleri yansıtmamaktadır. Köpekbalıklarının yüzlerce türü vardır ve bunlar içinde pek azı insan için tehlike olusturur. Türkiye karasularında yasadığı tespit edilen türler içinde insana saldıran ve tehlike olusturan tür bulunmamaktadır. Köpekbalıklarından korkma nedenimiz sinemalarda izlediğimiz çoğu kurmaca olan görüntülerdir. Oysa köpekbalıkları bulundukları sularda beslenme piramidinin en üstünde yer alır.

Bu ne demektir? DoÄŸada her canlının bir düşmanı, yok edeni vardır. Piramit doÄŸal bir denge sisteminde oluÅŸmustur. EÄŸer bu ortamdan siz bir canlıyı yok eder veya sayısını çok azaltırsanız piramidin dengesini bozarsınız ve bunun sonucu oluÅŸacak kaos bütün düzeni etkileyebilir. Özellikle de piramidin en üstünde bulunan canlının yok olması çok tehlikelidir. Tüm dünyada ne yazık ki köpekbalıkları aşırı avlanma sonucu yok olma tehlikesi ile karsı karsıyadır. Çok az köpekbalığı türü avlanma yasağı ile korunmaktadır. Boncukkoyuna gelen Kum köpekbalıkları da Akdeniz’deki aşırı avlanmadan etkilenen türlerdendir.

Bugüne kadar Akdeniz’de köpekbalıklarını korumaya yönelik kapsamlı bir çalısma yapılmamıştır. Boncuk Koyu’nda, Avrupa’da da ilk kez denenecek olan bir köpekbalığı koruma sahası olusturma projesi baÅŸlatılmıstır. Proje, Çevre ve Orman Bakanlığı Özel Çevre Koruma Kurumu Baskanlığı tarafından yönetilmektedir. SAD ve Kurum arasında baÅŸlatılan iÅŸbirliÄŸi ile projenin gerçekleÅŸtirimi SAD tarafından yapılmaktadır.

SAD, daha önce basarıyla gerçeklestirdiği ve uluslarası ödüller alan Akdeniz Foku Koruma projesinden kazandığı deneyimlerini bu projede de kullanmaktadır. Bu projenin üç temel amacı bulunmaktadır: Birincisi, köpekbalığı üreme sahasının dış etkilerden korunmasını sağlayacak bir koruma bölgesi oluşturmak. İkincisi, dünyada ilk kez denenecek olan özel bir sualtı izleme sistemi kurulması. Üçüncüsü ise projede bilimsel arastırmalar yapmak ve köpekbalıklarını daha yakından tanımak. Projenin bir diğer amacı da köpekbalıklarının sualtına yerlestirilen kameralar ile izlenmesidir. Doğaya ve çevreye duyarlı, bilinçli bireyler yetistirebilmek amacıyla köpekbalığı koruma ve gözlem projesi çok önemli bir adımdır.  (Link)